Oca 3, 2019
209 Views
0 0

Türkiye’nin İklimini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Written by

Bir bölgenin ortalama hava koşullarını ifade eden coğrafi terimin adı iklimdir. İklimden söz edebilmek için bir bölgenin en az son 30 yıllık hava olayları göz önünde bulundurulmalıdır. Buna bağlı olarak dünyanın her bölgesinde olduğu gibi ülkemizde de belirli iklim türleri yaşanmaktadır.

Matematik Konumun Türkiye İklimine Etkisi

Dünya iklim kuşaklarına bakıldığı zaman Türkiye’nin ılıman iklim kuşağında yer aldığı göze çarpmaktadır. Büyük iklim tiplerinden Akdeniz iklim tipinin etkisi altındadır. Ancak bazı durumlar ülkemizde görülen iklim tiplerini çeşitlendirmiştir. Bu durumların başında matematik konum gelmektedir. 36 ile 42 kuzey paralelleri arasında yer alan Türkiye, dört mevsimi de belirgin olarak yaşamaktadır. Bu konumu sayesinde yazın güneyden gelen hava kütleleri ile ısınırken, kışın kuzeyden gelen hava kütleleri ile soğumaktadır. Enlemin etkisine bağlı olarak kuzey bölgeler güney bölgelere göre daha düşük sıcaklıklar yaşamaktadır.

Özel Konumun Türkiye İklimine Etkisi

Özel konumun etkisi de en az matematik konum kadar iklim üzerinde rol oynamaktadır. Özel konumun etkisi sayesinde Türkiye üzerinde sıcaklıklar düzenli bir biçimde dağılmamıştır. Kısa mesafeler içerisinde farklı iklimlerin görülebilmesinde asıl etken özel konumdur. Özel konuma bağlı olarak iklimi etkileyen etmenler şu şekilde ortaya çıkmaktadır:

  1. Kara ve denizlerin dağılışları
  2. Yükseltide görülen farklılıklar
  3. Dağların uzanış şekilleri ve bakı etkisi
  4. Basınç merkezleri ve rüzgarların etkileri

Özel Konum Etmenlerinin Türkiye’de Meydana Getirdiği İklimler

Geç ısınıp geç soğuyan denizler ülke kıyılarında iklimin daha ılıman olmasını sağlamıştır. İç bölgelerde ise denizin etkisi kaybolduğu için karasallık hakimdir. Ortalama yükseltisi fazla olan Türkiye üzerinde doğuya gidildikçe yükselti artmaktadır. Buna bağlı olarak doğu bölgelerin sıcaklığı daha düşüktür. Dağların uzanış biçimleri denizden gelen nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girmesine engel olarak iklimi etkilemektedir. Türkiye kuzey yarım kürede yer aldığı için dağların güneye bakan yamaçları daha çok ısınmaktadır. Bunlarla birlikte ülkeyi etkileyen basınç ve rüzgar türleri de her mevsim farklı hava koşullarının yaşanmasına neden olmaktadır. Tüm bunlara bağlı olarak ülkemizin kuzey kıyılarında Karadeniz iklimi, güney ve batı kıyılarında Akdeniz iklimi ve deniz etkisinden uzak kalan diğer kesimlerinde ise karasal iklim hakimdir.

Article Categories:
Coğrafya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir