Oca 2, 2019
108 Views
0 0

Periyodik Cetvel Nedir? Tablosu ve Özellikleri

Written by

Geçmişten bugüne insanlar her zaman arayışlar içinde olmuştur. Bu arayışlar gençleşmek, sağlık hatta ölümsüzlük adına olmuştur. Bu arayışların neticesinde doğada birçok element keşfetmiştir. Bu elementler birçok bilim insanı tarafından çeşitli şekillerde tablo haline getirilerek bir cetvel elde edilmiştir. Elementlerin bu şekilde tablo haline getirilmesiyle oluşan tabloya periyodik cetvel ya da düzenli cetvel adı verilir. Böyle bir cetvele ihtiyaç duyulmasının sebebi elementleri benzer özelliklerine göre sıralamaktır. Element tek tür atom barındıran saf maddelerdir.

Element Atomunun İçinde Barındırdığı Tanecikler

Element kavramını teşkil eden bazı önemli terimler bulunmaktadır. Atom numarası elementin çekirdeğinde barındırdığı artı yüklü proton sayısına eşittir. Kütle numarası çekirdeğin içinde barındırdığı proton ve yüksüz nötron sayılarının toplamına eşittir. Elektron ise atomun katmanlarında bulunan eksi yüklü taneciklerdir. Bu kavramlar periyodik cetvelde elementlerin yerinin bulunmasında önemli bir yoldur. Elementler atom numaralarına göre dizilmesi bunun en büyük sebebidir.

Periyodik Cetvelin Özellikleri

Periyodik cetvel satır (periyot) ve sütunlardan (grup) oluşmuş bir tablodur. Toplamda 7 periyot ve 18 satıra (grup) sahiptir. İlk periyotta sadece hidrojen ve helyum elementleri bulunmaktadır. İkinci ve üçüncü periyotlarda 8’er element, dördüncü ve beşinci periyotlarda 18’er element, altıncı ve yedinci periyotlarda da 32’şer element barındırmaktadır. Altıncı ve yedinci periyotlarda bulunan elementlerin 14’er elementi sırasıyla lantanit elementleri ve aktinit elementleri olarak tablonun en altında periyodik olarak sıralanmıştır. Bir periyotta bulunan elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri periyotun sonuna kadar düzenli bir şekilde değişmektedir. Periyodik sistem ilk gruptan başlayarak sırasıyla 1A – 2A – 3B – 4B – 5B – 6B – 7B – 8B – 8B – 8B – 1B – 2B – 3A – 4A – 5A – 6A – 7A – 8A şeklinde sıralanmıştır.

Bu grupların özel isimleri bulunmaktadır. Bu özel isimler aşağıdaki gibidir:

1) 1A grubu; alkali metaller

2) 2A grubu; toprak alkali metaller

3) 3A grubu; toprak metalleri

4) 4A grubu; karbon grubu

5) 5A grubu; azot grubu

6) 6A grubu; kalkojenler

7) 7A grubu; halojenler

8) 8A grubu; soygazlar

9) B grupları; geçiş metalleri

Elementlerin Cetvele Dökülmesinin Tarihsel Gelişimi

İlk olarak Döbereiner adlı bir bilim insanı stransiyumun atomik kütlesinin baryum ve kalsiyumun atomik kütlesinin ortalamasına çok yakın bir değerde olduğunu keşfetmiştir. Sırasıyla kalsiyum, baryum ve stronsiyumun kütleleri 40, 137 ve 87 dir. 40 ve 137 toplanıp ikiye bölündüğünde 88,5 değerini vermektedir. Bunun gibi üç elementi de bu yolla karşılaştırarak “triadlar kuralı” nı keşfetmiş ve üçlü elementlerin benzer fiziksel ve kimyasal özelliklerinin olduğunu keşfetmiştir. Daha sonra Newlands adlı bilim insanı elementleri artan atom kütlelerine göre sıraladığında sekizinci elementin ilk sıradaki element ile benzer özellikler gösterdiğini keşfederek bu keşfini müzik ölçeğine benzetmiş ve “oktavlar (sekizli) kuralı” nı ortaya atmıştır.

Meyer ve Mendelev adlı bilim insanlari ise bugünkü periyodik cetvelin temellerini atmıştır. Bu iki bilim insanı da birbirlerinden habersiz olarak elementleri kütlelerine göre sıralayarak, sıraladıkları elementlerin benzer özellikte olduğunu keşfetmişlerdir. Fakat Mendeleyev bazı elementlerin atom kütlelerini yanlış hesaplamıştır. Moseley adlı bilim insanı bu hatayı düzelterek elementlerin kimyasal özelliklerinin atom kütlesi ile değil; atom numaralarına bağlı değiştiğini belirtmiştir. Tüm bu çalışmalar sonucunda modern periyodik sistem oluşmuştur.

Article Categories:
Bilim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir