Oca 26, 2019
99 Views
0 0

Hortum Nedir? Nasıl Oluşur?

Written by

Hortum, kümülonimbüs bulutları ve yeryüzü arasında meydana gelen silindir şeklinde dönen bir rüzgar türüdür. Bulut düzeyinde oluşmaya başlayan hortum, kuvvetlendikçe yeryüzüne doğru inmektedir. Yeryüzüne inemeden bulutlar arasında kaybolan hortumlarda vardır. Hortum, Kuzey Yarım Kürede saat yönünün tersine doğru hareket eder.

Hortum Nasıl Oluşur?

Hortum, aniden gelişen sıcaklık ile basınç değişimlere bağlı olarak meydana gelir. Yeryüzünden buharlaşma ile birlikte yükselen sıcak hava yukarıya doğru çıktığında kümülüs sınırında soğuyarak bulutları oluşturur. Eğer su buharı hızla yükselirse, kümülüs seviyesine çıktığı zaman aralarındaki büyük sıcaklık farkı nedeniyle hızlı bir şekilde soğur ve burada yer alan bulutlar aracılığı ile emilmeye başlanır. Nemli ve sıcak havanın yükselip soğuk bulutların emilmesi ile kararsızlık oluşur.

Sıcak olan bölgede aniden düşen basınçtan dolayı yüksekten alçağa diğer bir ifade ile soğuktan sıcağa doğru basınç değişimi oluşur. Bu nedenle şiddetli rüzgarlar meydana gelir. Rüzgarın etkisine bağlı olarak soğuyan hava kütleleri yoğunlaşır ve ağırlaşır. Ardından hava dönmeye başlar. Bu hareket, hava yükselmesinin etkisi ile dikey bir konuma gelerek spiral şekil alır ve hortumu meydana getirir.

Hortum Çeşitleri

Sıcaklık değişim hızı yüksek olduğundan dolayı genelde hortumlar karada meydana gelirler. Ama deniz ya da göl üzerinde de oluşan hortumlar vardır. Deniz ve gölde oluşan hortumlara su hortumları denir. Su hortumları, genelde kıyı yakınına geldiklerinde güçlerini kaybederler. Bu nedenle karada çok fazla etkileri olmadan ortadan kaybolurlar.

Kara üzerinde meydana gelen hortumlar ise kriterlerine göre F1 ile F5 arasında sınıflandırılır. En şiddetli seviye F5 seviyesidir. Bu da büyük yıkıma neden olan hortumları meydana getirir. Dünyada meydana gelen en büyük F5 seviyeli hortum Amerika’nın Oklahoma Eyaleti’nde oluşmuştur.

Article Categories:
Bilim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir