Oca 30, 2019
494 Views
2 1

Güneş Saati Nedir?

Written by

İnsanoğlu çok eskilerden beri zaman kavramı için bazı yöntemlerle saat yapmaya çalışmışlardır. Eskiler saati daha çok günlük aktivitesi ve sabah ve akşam vaktini bilmek için kullanmışlardır. Zamanı güneşin konumuna göre ölçmeye güneş saati denir. Yani dikey olarak yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi yatay olarak yerleştirilmiş yüzeye günün saatini gösteren şekiller çizilmesiyle oluşur.

Güneş gökyüzünde ilerledikçe çubuğun gölgesi de tıpkı şimdiki saatlerdeki Akrep ile yelkovan gibi ilerlemektedir. Fakat güneş saati dünyanın dönme eksenini hizasında ayarlanması gerekir.ssss Böyle bir tasarımlarda zamanı doğru göstermesi için manyetik kuzeyi değil coğrafi kuzeyi gösteriyor olması gerekir. Çubuğun yatay düzlem ise saatin bulunduğu coğrafi eleme göre ayarlanması gerekir. Bu ilkeler dışında farklı özelliğe sahip güneş saatleri de vardır.

Güneş Saatin Kullanımı

Zaman insanlık tarihi kadar eski olup kullanımı çeşitli aşamalardan geçerek günümüze kadar gelmiştir. İlk icat edilen yerin bilinmemesiyle birlikte Mısırlılar Romalılar, Yunanlılar ya da Babilliler tarafından icat edildiğine dair işaretler vardır. Akdeniz havası, Mezopotamya ve Mısır gibi güneş ışınlarının bol olduğu yerlerde çıkıp geliştiği tahmin edilmektedir. Romalılarda güneş saati yapmıştır fakat hiçbiri İslam dinini kadar hassas ve teferruatlı değildir. İslam dininde olan sabah, öğle, ikindi, akşam namaz vakitleri ve oruç vakitleri için ibadetlerine bağlı kalmak için ayrıntılı güneş saatini kullanmışlardır. Yani güneş saatinin gelişimi İslam medeniyetinin payı büyüktür. İslam’dan sonra her camilerde zamanı belirlemesi için kullanılan muvakkithaneler bulunur ve devlet tarafından görevli memur buna göre ezan okurdu. Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devleti dönemlerinden 20. yy. Başına kadar devam etmiştir.

Güneş Saatin Çalışması

Namaz saatlerini gösteren güneş saatleri dikey, yatay ve silindirik olarak 3 çeşittir. Yatay gruptaki güneş saatleri çubuğun gölgesine göre ayarlanmış çizgilerin üzerinde bulunan yazı ya da rakamlara göre hareket edilmektedir. İkindi ve akşam vakitlerini de gösterilmesi için duvarlara ya da binalara yerleştirilmiş dikey güneş saatlerinde üçgen, daire, dörtgen yada en az ikisi birden kullanılan çeşitleri vardır. Üçgen güneş saati daha ayrıntı olup bilhassa İstanbul’daki camilerde bulunur. Üçgen saatlerde her saatin arası 15 ya da 20 dakikalık dilimlere ayrılmıştır ve güneşin batışı 12 olarak belirlenmiştir.

 

Article Categories:
Haber

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir