Oca 9, 2019
94 Views
0 0

Farabi Kimdir?

Written by

Türk-İslam düşünürlerinin en büyüğü olan Farabi (879-950), tam adı Ebu Nasri Farabi-i Türki Halim Farabi, gisıl adı Ebu Nasr Muhammed Turhan bin Uzlug El Farabi’dir. Türkistan’da (bugünkü Kazakistan’da) (Maveraünnehir) Farab şehri yakınında küçük bir köy olan Vasic’de doğdu.

Farab şehrinde doğduğu için Farabi diye anılmış, ilk öğrenimini Farab’da, medrese öğrenimini Rey ve Bağdat’ta, felsefe araştırmalarını da Harram’da yapmış, Aristoteles’in yapıtlarını okuyup gezimciler okulu ilkelerini öğrenmiştir. İslam disipliniyle yetişen Farabi, usçu bir metafizik oluşturmuştur. İslam dinini bilimle uzlaştırmak, bir başka deyişle İslam diniyle uzlaşmak istemiştir. Arap ülkelerinde yaşayıp, ölene dek Tük kimlik ve törelerini bırakmamıştır.

Türkçe’nin yanı sıra Arapça, Farsça, Süryanice ve Yunanca da bilen Farabi Türkistan’da kadılık yapmış, yaklaşık yüze yakın eser yazmıştır. Eski zamanlarda şehirlerde Türk korkusu olduğundan; eserlerini Farsça yazmış ve milliyetini belli edememiştir. Yunan düşünürlerini yorumlayıp kendi görüşlerini de katmıştır.

Filozof ve ilim adamlarının eserlerinin çevrilerek öğrenilmesi de Farabi’yle başlamıştır. Psikoloji ve metafizik üzerine yazdığı kitaplar kendi çalışmalarını anlatmaktadır.  Kitaplarının çoğu kaybolmuştur; buna rağmen 117 eseri mevcuttur. 43 mantık, 11 metafizik, 7 ahlak, 7 siyaset bilimi, 17 müzik ve sosyoloji, 11 i de tefsir üzerinedir. Fususal-Hikam adlı kitabı hala Doğu’da ders kitabı olarak öğretilmektedir. Tıp alanında da çalışmalar yapan Farabi, çeşitli ilaçlarla ilgili  de bir kitap yazmıştır.

Farabi İslam felsefesine zihinciliği getirmiş, İslam’la felsefe arasında sıkı bir bağ kurmuştur. Metafiziğe mantık yoluyla ulaşmıştır.

Çok Yönlü “Filozof”

Eski dönemde klasik “filozof” olarak tanımlanabilecek tek Türk olarak tanımlanabilir. İkinci Aristo benzetilmesi yapılmış, birçok alanda sistematik çalışmalar yürütmüştür.

Musiki Üstadı Farabi

 Farabi bir musiki üstadıydı, müzikçiydi. Kanun adındaki çalgı aletini bulmuş, rübab denen çalgıyı da geliştirmiştir. Birçok bestesi vardır. Musiki aletlerinin yapımı için gerekli olan kuralları, hava titreşimlerinden mevcut olan ses olayını açıklayıp yorumlamış, titreşimlerin ses uzunluğuna göre azalıp arttığını yaptığı deneylerle tespit etmiştir.

 İlimleri Sınıflandırmıştır

  • Fizik
  • Matematik ve
  • Metafizik ilimler diye üçe ayırmıştır. Bu metot, Avrupalı bilginlerce de kabul edilmiştir.

Ölümünden yüzyıllarca sonra bile Farabi düşüncesi etkisini sürdürmüştür. Farabi’ye göre “alem büyük insandır, insan küçük alemdir” Bu deyişiyle iki kavramı birleştirmiştir.

Article Categories:
Kimdir · Psikoloji · Tarih

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir